ในโลกที่ “ความคิดสร้างสรรค์” กลายเป็นพลังสำคัญของเศรษฐกิจและวัฒนธรรม ศิลปะไม่ได้เป็นเพียงงานสุนทรียะอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “ภาษาสากล” ที่เชื่อมโยงผู้คน ความหลากหลาย และตัวตนของสังคมเข้าด้วยกัน
ขณะเดียวกัน ประเทศต่างๆ ทั่วโลกต่างแข่งขันกันผ่าน “Soft Power” เพื่อสร้างอิทธิพลทางวัฒนธรรมและมูลค่าทางเศรษฐกิจในระยะยาว แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ เบื้องหลังความสำเร็จของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ในหลายประเทศ ล้วนมี “ระบบสนับสนุน” ที่ช่วยให้คนทำงานศิลปะสามารถเติบโตได้จริง สำหรับประเทศไทย แม้ศิลปินไทยจำนวนมากจะได้รับการยอมรับจากเวทีนานาชาติ แต่ในอีกด้านหนึ่ง คนทำงานสร้างสรรค์จำนวนไม่น้อยยังต้องเผชิญข้อจำกัดทั้งเรื่องโอกาส รายได้ การเข้าถึงเครือข่ายระดับโลก และเส้นทางการเติบโตในสายอาชีพ นี่จึงเป็นเหตุผลที่ “การประกวดจิตรกรรมยูโอบี” หรือ UOB Painting of the Year ไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงเวทีประกวดศิลปะ แต่กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มสำคัญที่ช่วยสร้าง “ecosystem” เพื่อสนับสนุนศิลปินไทยอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
ล่าสุด ธนาคารยูโอบี ประเทศไทย ประกาศเปิดรับผลงาน “การประกวดจิตรกรรมยูโอบี ครั้งที่ 17” ประจำปี 2569 พร้อมเดินหน้าสร้าง UOB Artist Alumni Network เครือข่ายศิลปินระดับภูมิภาคที่เชื่อมโยงศิลปินจากไทย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และเวียดนาม เพื่อสนับสนุนศิลปินทั้งในด้านโอกาส การสร้างเครือข่าย การจัดแสดงผลงาน และการต่อยอดสู่เวทีระดับนานาชาติ
นางสาวธรรัตน โอฬารหาญกิจ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริหารสื่อสารและภาพลักษณ์องค์กร ธนาคารยูโอบี ประเทศไทย กล่าวว่า ศิลปะไม่ได้เป็นเพียงการสร้างสรรค์เพื่อความงาม แต่ยังเป็นพลังสำคัญที่ช่วยเชื่อมโยงผู้คนและสังคมเข้าด้วยกัน
“เราเชื่อว่าศิลปะเป็นพลังที่สามารถสร้างบทสนทนา เชื่อมโยงความหลากหลาย และหลอมรวมชุมชนเข้าด้วยกัน สำหรับการประกวดจิตรกรรมยูโอบี เราไม่ได้ต้องการเพียงยกย่องความสามารถของศิลปิน แต่ยังมุ่งสนับสนุนให้ศิลปินสามารถเติบโตในสายอาชีพได้อย่างมั่นคงในระยะยาว” นางสาวธรรัตนกล่าว
แนวคิดดังกล่าวสะท้อนบทบาทใหม่ของภาคเอกชน ที่ไม่ได้มองงานศิลปะเป็นเพียงกิจกรรมด้านภาพลักษณ์ แต่กำลังมอง “ศิลปิน” ในฐานะทุนทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าต่อเศรษฐกิจสร้างสรรค์และอนาคตของสังคม
ในอีกด้านหนึ่ง แนวทางของยูโอบียังสะท้อนมุมมองเรื่อง “ความยั่งยืน” ที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องสิ่งแวดล้อม แต่รวมถึงการสร้างระบบสนับสนุนให้คนทำงานสร้างสรรค์สามารถเติบโต มีรายได้ และพัฒนาอาชีพได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว
นางปานพรรณ ยอดมณี ศิลปินรางวัลชนะเลิศการประกวดจิตรกรรมยูโอบี ประจำปี 2553 และผู้ได้รับรางวัล Benesse Prize จาก Singapore Biennale 2016 มองว่า ศิลปินไทยมีศักยภาพในระดับสากล แต่สิ่งสำคัญคือ “โอกาส” และ “การสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง”
“ศิลปินไทยได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะงานของเรามีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น โอกาสอย่างโครงการศิลปินพำนักในต่างประเทศช่วยเปิดพื้นที่ให้งานศิลปะไทยได้เข้าร่วมบทสนทนาระดับโลก และสิ่งสำคัญที่สุดคือการได้รับการสนับสนุนระยะยาว มากกว่าการได้รับรางวัลเพียงครั้งเดียว” นางปานพรรณกล่าว
คำว่า “มากกว่ารางวัล” จึงกลายเป็นหัวใจสำคัญของ UOB Artist Alumni Network ที่พยายามสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงศิลปินรุ่นใหม่ ศิลปินรุ่นพี่ ภัณฑารักษ์ แกลเลอรี และผู้เล่นในอุตสาหกรรมศิลปะเข้าด้วยกัน ผ่านทั้งการจัดแสดงผลงาน การเข้าร่วมเทศกาลศิลปะระดับนานาชาติ และโครงการศิลปินพำนักในต่างประเทศ
ที่ผ่านมา ศิลปินไทยที่ได้รับรางวัลจากเวที UOB POY หลายคนได้รับโอกาสเข้าร่วม Art Central Hong Kong, Art Jakarta รวมถึงโครงการศิลปินพำนัก ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส และประเทศญี่ปุ่น ซึ่งช่วยเปิดมุมมองใหม่และสร้างเครือข่ายระดับนานาชาติให้กับศิลปินไทย
นางสาวยามีล๊ะ หะยี ศิลปินรางวัลชนะเลิศระดับประเทศของไทย และระดับภูมิภาค UOB Southeast Asian Painting of the Year ประจำปี 2568 กล่าวว่า เวทีอย่าง UOB POY มีบทบาทสำคัญในการเปิดโอกาสใหม่ให้ศิลปินไทยได้เป็นที่รู้จักในระดับสากล
“แม้ศิลปินไทยจะมีศักยภาพด้านความคิดสร้างสรรค์ในระดับนานาชาติ แต่ยังมีข้อจำกัดหลายด้าน โดยเฉพาะเรื่องภาษาและโครงสร้างการเติบโตในสายอาชีพ เวทีอย่าง UOB POY จึงช่วยเปิดโอกาสใหม่ๆ และสร้างความมั่นใจให้ศิลปินสามารถพัฒนาตัวเองต่อไปได้ในระยะยาว” นางสาวยามีล๊ะกล่าว
ขณะที่ นางสาวธัญญภัทร มานะสาระกุล ศิลปินรางวัล Most Promising Artist of the Year ประเภทศิลปินใหม่หรือสมัครเล่น ประจำปี 2568 มองว่า ศิลปินรุ่นใหม่กำลังทำหน้าที่เป็น “ผู้เล่าเรื่อง” ของสังคม ผ่านมุมมองที่เชื่อมโยงวัฒนธรรมท้องถิ่นเข้ากับบริบทโลก
สำหรับปีนี้ การประกวดเปิดรับทั้งศิลปินอาชีพและศิลปินใหม่หรือสมัครเล่น อายุ 16 ปีขึ้นไป ที่มีสัญชาติไทยหรือมีถิ่นพำนักถาวรในประเทศไทย สามารถส่งผลงานจิตรกรรมในหัวข้อใดก็ได้คนละหนึ่งผลงาน ผ่านเว็บไซต์ www.uob.co.th/poyตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 3 สิงหาคม 2569
นอกจากเงินรางวัลรวมกว่า 1.76 ล้านบาท ผู้ชนะระดับประเทศจากไทย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และเวียดนาม ยังจะได้เข้าชิงรางวัลระดับภูมิภาค UOB Southeast Asian Painting of the Year พร้อมเงินรางวัลเพิ่มเติม 13,000 เหรียญสิงคโปร์ และโอกาสเข้าร่วมโครงการศิลปินพำนักในต่างประเทศ ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของศิลปินไทยในการต่อยอดสู่เวทีศิลปะระดับโลก
“ศิลปะ” อาจไม่ได้เปลี่ยนเพียงชีวิตของผู้สร้างสรรค์ แต่ยังสามารถสร้างแรงบันดาลใจ เชื่อมโยงผู้คน และกลายเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ไทยในระยะยาว
